Czy
alkohol to narkotyk? Sporu na gruncie ideologicznym nie da się rozstrzygnąć.
Zaślepienie jest tak duże, że niektórzy zwolennicy narkotyków używają
określenia „ćpanie alkoholu”. Jeśli tak, to Jezus byłby ćpunem.
Pokrętnej
odpowiedzi udziela wikipedia:
Według
leksykonu Światowej Organizacji Zdrowia narkotykami można określić wszystkie
substancje mające wpływ na świadomość, w tym poza powyższymi także kofeinę,
nikotynę oraz alkohol etylowy.
Istnieje
szereg substancji przyjmowanych przez ludzi, które wywołują zaburzenia
percepcji lub uzależnienie, jednak za przyzwoleniem społecznym nie są one
uważane za narkotyki. W różnych kulturach podział ten wygląda odmiennie. Polska
należy do kręgu kulturowego, w którym narkotykami nie są nazywane następujące
substancje (pomimo udowodnionej szkodliwości i potencjału uzależniającego
znacznie przewyższających wiele nielegalnych substancji – dotyczy to zwłaszcza
nikotyny i alkoholu
Może
do odpowiedzi przybliży nas analiza oddziaływania narkotyków:
Wszystkie
narkotyki wpływają na pracę mózgu – mogą to jednak robić w różny sposób:
narkotyki
uspokajające, przeciwbólowe i nasenne (wszystkie opioidy) – spowalniają
reakcje, zmniejszają nawet bardzo silny ból;
stymulanty
(np. amfetamina, metamfetamina, ecstasy) – silnie pobudzają, wywołują przypływ
energii i mocy;
halucynogeny
(np. grzyby halucynogenne, LSD, a w większych ilościach także marihuana i
ecstasy) – ich działanie zależy od stanu osoby je zażywającej; zwykle wywołują
omamy, w niektórych przypadkach powodują poczucie paniki.
Najczęściej
po działaniu narkotycznym pojawia się uczucie smutku i chęć sięgnięcia po
kolejną dawkę. Tak w uproszczeniu wyglądają uzależnienia od narkotyków. Czas
przeżywany bez działania narkotyków jest dla narkomana czasem straconym – dąży
on do jak najszybszego zażycia kolejnej dawki narkotyku. Najpierw uzależnia się
jego umysł (uzależnienie psychiczne), później także ciało (uzależnienie
fizyczne).
Alkohol
wydaje się bardziej uniwersalny, bo w zależności od osoby może oddziaływać na każdy
z trzech wymienionych sposobów, może też doprowadzić do nałogu.
Według
mnie kluczowe znaczenie ma przystosowanie genetyczne danej społeczności.
Opisuje to na przykład teoria atawizmu metabolicznego.
Kiedy
konkwistadorzy pojawili sie w Nowym Swiecie, alkohol, który ze soba przywiezli,
spowodowal spustoszenie w miejscowych spolecznosciach. Podczas gdy Europejczyk
byl w stanie jako tako funkcjonowac nawet po spozyciu litra wódki, Indianin po
jednej szklance padal bez przytomnosci. Przecietny, wspólczesny Rosjanin nie ma
wiekszego problemu ze skoncentrowaniem sie na wykonywanej czynnosci po wypiciu
calej butelki mocnego alkoholu. Najprostsze wytlumaczenie tego fenomenu brzmi:
„Rosjanie sa przyzwyczajeni do picia”. Istnieje jednak takze inne, bardziej
naukowe wyjasnienie takiej reakcji. Indianie po spozyciu niewielkiej ilosci
alkoholu nie tylko szybko sie upijali, ale tez ciezko chorowali. Dzialo sie tak
dlatego, ze ich organizm nie wytworzyl specyficznego zestawu enzymów
potrzebnych do rozkladu etanolu, który dla nich byl prawdziwa trucizna.
Wsród
Rosjan tradycja picia siega kilkunastu stuleci, co sprawilo, ze posiadaja oni
odpowiednie mechanizmy metaboliczne, zdolne rozlozyc znaczna ilosc alkoholu w
dawce nietolerowanej przez wiekszosc mieszkanców Europy. Jest to zjawisko
alkoholowego atawizmu metabolicznego. Mozna sie zastanawiac, czemu Europejki
toleruja znacznie (przecietnie 2 razy) mniejsze ilosci etanolu w porównaniu z
mezczyznami. Mozna wyjasnic to naukowo obecnoscia mniejszej ilosci enzymów, co
prawdopodobnie jest spowodowane tym, ze kobiety znacznie pózniej od mezczyzn
zaczely pic.
Także dla Eskimosów alkohol jest więc śmiertelnie niebezpieczny:
Wśród
Inuitów, dawniej zwanych Eskimosami, szaleje epidemia samobójstw. Zwłaszcza
młodzi ludzie dobrowolnie odchodzą na spotkanie śmierci. Pewien nastoletni
uczeń w eskimoskiej osadzie Qikiqtarjuaq przyszedł do szkoły z czerwoną pręgą
na szyi. Zakłopotany wyjaśnił: \”Muszę trochę schudnąć – zrywają się wszystkie
sznurówki\”. Chłopcy i dziewczęta w Qikiqtarjuaq wieszają się na paskach,
biustonoszach, najchętniej jednak na sznurówkach, ukryci w szafach na ubrania.
Wśród tych, którzy wybrali śmierć z własnej ręki, jest córka burmistrza. Pewna
nastoletnia matka założyła sobie pętlę na szyję, gdy dziecko bawiło się u jej
stóp. Inni odchodzą w samotności. Zwłoki odnajdywane są po kilku dniach w
szopach czy starych garażach, niekiedy już rozszarpane przez zdziczałe psy.
Natomiast
Indianom południowoamerykańskim nie szkodzi spożywanie koki:
Już
ponad 3000 lat p.n.e andyjscy Indianie żuli liście koki z wapnem lub popiołem
roślinnym. Koka pomagała im pokonać głód i zmęczenie podczas ciężkiej pracy na
dużych wysokościach. Indianie używali jej też podczas dalekich wypraw morskich
(koka, dzięki zawartości kokainy umożliwia picie wody morskiej). Koka
wykorzystywana też była w celach leczniczych: stosowano ją przy bólach głowy,
zębów, żołądka i przy gorączce, a także jako napój poprawiający trawienie. Koka
przeciwdziałała też chorobie wysokościowej – rzecz ogromnej wagi w górskich
krainach Ameryki Południowej; zapobiegała też chorobom zębów i dziąseł,
schorzeniom reumatycznym i wielu innym. Żucie liści koki było oczywiście ważnym
elementem ceremonii religijnych Inków.
Wg
współczesnych Indian, żucie liści koki zgodnie z indiańską tradycją nie stwarza
szczególnych zagrożeń. „Święta” koka stanowi podstawę ich kultury na równi z
rodzimym językiem. Od ponad 3000 lat pomaga im przetrwać w specyficznych,
surowych warunkach górskich, stanowiąc nie tylko środek pobudzający, ale też
leczniczy i odżywczy. Ludowi lekarze twierdzą, że np. 100 gramów koki
równoważne jest 100 gramom mięsa lub jednemu i pół jajka. Z przeprowadzonych
badań wynika, że osoby spożywające dziennie 100 gramów koki dostarczają tym samym
organizmowi wymagane dawki wapnia, fosforu oraz witaminy A, B2 i C. Koka
zawiera więcej wapnia niż mleko. Wpływa też na przyswajanie innych,
ciężkostrawnych pokarmów, przez pobudzanie wytwarzania śliny i soku żołądkowego
oraz wzmacnianie mięśni przewodu pokarmowego.
Hindusom
nie szkodzi spożywanie marihuany:
Powszechne
spożywanie marihuany w kolonialnych Indiach skłoniło Brytyjczyków do
przeprowadzenia badań na dużą skalę w latach 1890 (Iverson, 2008). Brytyjczycy
obawiali się, że nadużywanie marihuany zagraża zdrowiu fizycznemu i psychicznemu tubylców.
Brytyjski rząd zwrócił się do rządu Indii, aby powołać komisję do zbadania zagadnień
uprawy konopii, przygotowywania preparatu, handlu, efektów społecznych i
moralnych zażywania i ewentualnego wprowadzenia prohibicji. Brytyjscy i
hinduscy eksperci medyczni przeprowadzili ponad 1000 standaryzowanych wywiadów.
Badania były systematyczne i dokładne. Objęły dużą i zróżnicowaną grupę osób, w
różnych sytuacjach, od rolników do psychiatrów szpitalnych. Po latach badań
Komisja opublikowała 6 tomów z danymi i wnioskami. Autorzy byli szczególnie
zainteresowani tym czy marihuana powoduje psychozy. Komisja stwierdziła, że wprowadzenie
zakazu spożycia preparatu z konopii (bhang) byłoby całkowicie nieuzasadnione.
Podkreślono, że spożycie ma długą tradycję, jest zakorzenione w religii
Hindusów i przy zachowaniu umiaru jest nieszkodliwe. Więcej szkód przynosi
spożycie alkoholu. Co więcej, ewentualny zakaz trudno byłoby wprowadzić w
życie, spowodowałby sprzeciw w kręgach religijnych i zwiększyłby spożycie
groźniejszych narkotyków. Wyniki badań Komisji opublikowanych w 1894 są
zaskakująco aktualne. Marihuana pozostała dostępna w Indiach w XX i XXI wieku.
Natomiast
na przykład w Polsce spożycie marihuany okazuje się przyczyną ohydnych
morderstw:
Brutalnie
zabił córkę w parku. "Był pod wpływem marihuany"
Daniel
C., który w 2012 r. prowadząc samochód pod wpływem marihuany przejechał
nastolatkę i poważnie zranił dwie inne, spędzi 15 lat w więzieniu za zabójstwo
i jego usiłowanie.
Konkludując
– określenie substancji jako narkotyku, jej legalne stosowanie albo zakaz
faktycznie zależy od kultury danej cywilizacji, ale ma podstawy genetyczne
determinujące ewentualną szkodliwość. W tym kontekście w Europie i obszarze
wokół Morza Śródziemnego alkohol niewątpliwie narkotykiem nie jest. Dla
chrześcijan ma też zakorzenienie religijne. Dlatego walkę koneserów alkoholu ze
zwolennikami narkotyków można określić jako walkę dobra ze złem.